Licencja na znak towarowy a podatek PIT – czy możliwy jest ryczałt?

Znak towarowy jest podstawowym narzędziem budowania tożsamości rynkowej firmy. Zgodnie z art. 120 ustawy Prawo własności przemysłowej (PWP), znakiem towarowym może być każde oznaczenie możliwe do przedstawienia w rejestrze znaku towarowego w sposób umożliwiający jednoznaczne i precyzyjne określenie przedmiotu ochrony, które pozwala odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorcy od innych. Może to być wyraz, rysunek, litera, cyfra, kolor, forma przestrzenna (np. kształt towaru lub opakowania), a także dźwięk.

Podstawową rolą znaku towarowego jest umożliwienie klientom rozpoznania towarów i usług konkretnego przedsiębiorcy. Znak towarowy zwiększa konkurencyjność firmy na rynku, a jednocześnie chroni konsumentów przed wprowadzeniem w błąd.

Kluczowym problemem polskich - szczególnie małych przedsiębiorców jest kwalifikacja opłat za korzystanie ze znaku towarowego do właściwego źródła przychodu, co omówimy w dalszej sekcji "Licencja na znak towarowy a podatek PIT".

Kluczowe funkcje znaku towarowego

1. funkcja odróżniająca - znak towarowy pozwala odróżnić towary i usługi różnych przedsiębiorców na rynku;

2. funkcja gwarancyjna i ochronna - może stanowić sygnał jakości oraz pochodzenia towarów lub usług. Konsument uznaje znak za gwarancję określonego standardu oraz reputacji, chroniąc się przed wprowadzeniem w błąd co do źródła towaru lub usługi

3. funkcja reklamowa - znak odgrywa ważną rolę marketingową i promocyjną. Umieszczanie znaku na produktach, opakowaniach czy w materiałach reklamowych zwiększa rozpoznawalność marki i umożliwia budowanie lojalności konsumentów

4. funkcja ochronna i wyłączność - posiadanie prawa ochronnego na znak towarowy pozwala przedsiębiorcy skutecznie przeciwdziałać nieuprawnionemu użyciu znaku – zarówno przez konkurencję, jak i partnerów handlowych. W razie naruszenia prawa ochronnego, uprawniony może dochodzić roszczeń z tytułu zaniechania naruszania, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści lub naprawienia szkody według wyboru (w tym w wysokości opłaty licencyjnej).

Licencja na znak towarowy

Uprawniony z prawa ochronnego na znak towarowy może udzielić innej osobie upoważnienia do używania znaku, zawierając z nią umowę licencyjną (art. 163 PWP). Licencja może być wyłączna lub niewyłączna, a w zakresie przewidzianym w umowie licencjobiorca może udzielać sublicencji innym podmiotom. Licencja może dodatkowo zostać ujawniona w rejestrze znaków towarowych na wniosek zainteresowanego.

Zasady korzystania ze znaku i związane z tym obowiązki organizacyjne, jakościowe czy marketingowe powinny zostać uregulowane w umowie licencyjnej bądź, zwłaszcza przy wspólnych lub gwarancyjnych znakach towarowych, w regulaminie używania znaku.

Pozwala to na zwiększenie bezpieczeństwa i kontroli nad tym, w jaki sposób oraz przez kogo marka jest wykorzystywana na rynku

Licencja na znak towarowy a podatek PIT

Od wielu lat pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi trwa spór dotyczący tego, do jakiego źródła przychodów należy kwalifikować przychody z dzierżawy lub licencji znaku towarowego. Kluczowa kwestia sprowadza się do tego, czy takie wynagrodzenie stanowi przychód z praw majątkowych, czy też przychód z dzierżawy lub umów o podobnym charakterze.

Stanowisko organów podatkowych

W licznych interpretacjach indywidualnych organy podatkowe prezentują stanowisko, że wynagrodzenie z tytułu licencji lub dzierżawy znaku towarowego należy kwalifikować jako przychód z praw majątkowych. W konsekwencji dochód ten powinien być opodatkowany na zasadach ogólnych według skali podatkowej (12% / 32%).

Takie podejście zostało potwierdzone m.in. w interpretacjach indywidualnych:

• 0114-KDIP3-2.4011.283.2021.1.MG

• 0113-KDIPT2-1.4011.86.2023.3.MAP

• 0113-KDIPT2-1.4011.328.2023.2.MZ

• 0113-KDIPT2-1.4011.327.2023.3.MZ

  
  

W praktyce oznacza to brak możliwości zastosowania ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, co dla wielu podatników byłoby znacznie korzystniejszą formą opodatkowania.

Linia orzecznicza sądów administracyjnych

Odmienne stanowisko prezentują sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjny (NSA). W ostatnich latach ukształtowała się już ugruntowana linia orzecznicza, zgodnie z którą:

przychody z dzierżawy lub licencji znaku towarowego mogą być kwalifikowane jako przychody z dzierżawy lub umów o podobnym charakterze, a nie jako przychody z praw majątkowych.

Takie podejście potwierdzają m.in. wyroki:

• wyrok NSA z 13 lutego 2024 r., II FSK 796/22,

• wyrok NSA z 27 sierpnia 2025 r., II FSK 55/23.

  
  

W konsekwencji sądy dopuszczają możliwość rozliczania takich przychodów ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, co w wielu przypadkach jest rozwiązaniem bardziej efektywnym podatkowo.

Znak towarowy jako narzędzie planowania podatkowego

Ugruntowana linia orzecznicza NSA powoduje, że dzierżawa znaku towarowego lub udzielanie licencji na znak towarowy staje się coraz częściej wykorzystywanym rozwiązaniem w planowaniu podatkowym.

Może to pozwolić na bardziej efektywne opodatkowanie dochodów uzyskiwanych ze spółek, zwłaszcza w strukturach, w których właściciel znaku towarowego udostępnia go spółce operacyjnej.

Kluczowy warunek – rynkowy charakter opłaty licencyjnej

Należy jednak pamiętać, że mimo korzystnej dla podatników linii orzeczniczej w przypadku podmiotów powiązanych znak towarowy nie może być wykorzystywany jako narzędzie do nieograniczonych wypłat ze spółki.

Opłata licencyjna zawsze musi mieć charakter rynkowy.

Oznacza to, że jej wysokość powinna odpowiadać realnej wartości ekonomicznej znaku towarowego.

W praktyce:

• niższe stawki licencyjne stosuje się zwykle dla nowych podmiotów oraz znaków, które nie są jeszcze rozpoznawalne na rynku,

• wyższe opłaty licencyjne mogą dotyczyć znaków towarowych o ugruntowanej pozycji rynkowej i wysokiej rozpoznawalności.

  
  

Dlatego przy ustalaniu wynagrodzenia za korzystanie ze znaku towarowego warto oprzeć się na analizie rynkowej lub wycenie, aby ograniczyć ryzyko zakwestionowania rozliczeń przez organy podatkowe.

Niniejszy materiał ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej, opinii prawnej ani rekomendacji w konkretnej sprawie. Kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie przedstawionych informacji bez uprzedniej, indywidualnej analizy prawnej dostosowanej do konkretnego stanu faktycznego