Fundacja rodzinna 2027 – co dziś wiemy o planowanych zmianach

Stan na 25.09.2026 r.

Zmiany w opodatkowaniu fundacji rodzinnych ponownie są przedmiotem prac legislacyjnych. Chodzi o projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT oznaczony numerem UD447, przygotowany przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki. Projekt został wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów w sierpniu 2026 r.

Co istotne, jego treść już zdążyła się zmienić.

Pierwotnie Ministerstwo Finansów proponowało m.in. 36-miesięczny lock-up dla majątku wnoszonego do fundacji rodzinnej. Po konsultacjach resort złagodził to rozwiązanie i skrócił okres do dwóch lat, liczonych od końca roku, w którym majątek został wniesiony. MF nie wycofało się natomiast z podwyższenia stawki podatku od świadczeń z 15% do 19% ani z ograniczenia preferencji dla najmu krótkoterminowego.

Sam przebieg prac pokazuje więc, że obecnej wersji projektu nie należy traktować jako ostatecznej.

Nie ma również pewności, że nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Nadal mamy do czynienia z projektem, który może spotkać się z weto prezydenckim.

Warto też pamiętać, że wcześniejsza próba zmian w opodatkowaniu fundacji rodzinnych w 2025 r. ostatecznie nie doprowadziła do wejścia nowych przepisów w życie.

Dlatego zamiast zakładać, że zmiany są przesądzone, końcówkę 2026 r. warto potraktować przede wszystkim jako moment na przegląd sytuacji fundacji.

Co obecnie przewiduje projekt UD447

W aktualnej wersji najważniejsze projektowane zmiany obejmują:

• wzrost stawki podatku od świadczeń wypłacanych beneficjentom z 15% do 19%,

• dwuletni lock-up dotyczący sprzedaży określonego majątku wniesionego do fundacji,

• ograniczenie zwolnienia podatkowego dla najmu krótkoterminowego,

• zmiany dotyczące dochodów osiąganych za pośrednictwem podmiotów transparentnych podatkowo,

• objęcie fundacji regulacjami CFC i exit tax,

• rozszerzenie katalogu ukrytych zysków,

• rozszerzenie zwolnienia z PIT na dzieci rodzeństwa fundatora.

  
  

To nadal projekt. Zakres zmian, przepisy przejściowe oraz termin ich wejścia w życie mogą jeszcze ulec zmianie.

Możliwe zmiany - fundacja rodzinna 2027

Wypłaty dla beneficjentów

Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian byłoby podwyższenie stawki podatku od świadczeń z 15% do 19%.

Według projektu wyższa stawka miałaby zastosowanie do świadczeń wypłacanych po wejściu nowych regulacji w życie. Dotyczyłoby to również wypłat finansowanych z dochodów osiągniętych przez fundację wcześniej.

Przy wypłacie 1 mln zł różnica między stawką 15% a 19% wynosi 40 tys. zł.

Jeżeli określone wypłaty są już planowane, warto więc przeanalizować ich termin.

Nie oznacza to jednak, że świadczenia należy przyspieszać wyłącznie z powodów podatkowych. Znaczenie nadal mają płynność fundacji, statut oraz długoterminowe cele sukcesyjne.

Wniesienie majątku do fundacji rodzinnej

To jeden z obszarów, w których stanowisko Ministerstwa Finansów już zostało złagodzone.

Pierwotnie projekt UD447 zakładał okres 36 miesięcy, przez który fundacja miałaby utrzymywać wniesiony majątek, aby jego sprzedaż mogła korzystać ze zwolnienia. Po konsultacjach okres ten skrócono do 2 lat.

2 lata mają być liczone od końca roku kalendarzowego, w którym majątek został wniesiony. W praktyce rzeczywisty okres oczekiwania może być więc dłuższy.

Jeżeli wniesienie udziałów, nieruchomości lub innych aktywów jest już elementem planu sukcesyjnego, warto przeanalizować, czy moment dokonania tej czynności może mieć znaczenie podatkowe.

Nie należy jednak traktować samego upływu lock-upu jako gwarancji neutralności podatkowej późniejszej sprzedaży. Nadal znaczenie może mieć gospodarcze uzasadnienie całej struktury oraz ogólne przepisy przeciwko unikaniu opodatkowania.

Najem nieruchomości

W tym zakresie Ministerstwo Finansów zasadniczo utrzymało kierunek zmian.

Projekt przewiduje ograniczenie preferencji podatkowej przede wszystkim do klasycznego najmu lokali mieszkalnych wykorzystywanych przez najemców na własne potrzeby mieszkaniowe.

Najem krótkoterminowy oraz działalność zbliżona do usług zakwaterowania mają znaleźć się poza zwolnieniem.

Fundacje posiadające apartamenty, lokale przeznaczone na najem krótkoterminowy albo nieruchomości w modelu aparthotelowym czy condohotelowym powinny zatem przeanalizować faktyczny sposób ich wykorzystywania.

Znaczenie może mieć nie tylko nazwa umowy, ale rzeczywisty charakter działalności.

Pożyczki dla fundatora i beneficjentów

Obecnie za ukryty zysk uważa się m.in. pożyczkę udzieloną przez fundację rodzinną beneficjentowi na okres co najmniej 10 lat albo taką, która była zawierana na krótsze okresy, ale łącznie jej ostateczny okres obowiązywania osiągnął co najmniej 10 lat.

Projekt przewiduje również rozszerzenie katalogu ukrytych zysków. Dotyczy to m.in. określonych przypadków pożyczek udzielanych fundatorowi, beneficjentom albo podmiotom powiązanym, które tóre zostaną umorzone, przedawnią się albo zostaną odpisane jako nieściągalne. W takich sytuacjach wartość niespłaconej należności ma być traktowana jako ukryty zysk i podlegać opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla tego rodzaju świadczeń.

Spółki transparentne, CFC i exit tax

Zmiany mogą być szczególnie istotne dla fundacji posiadających bardziej rozbudowane struktury inwestycyjne, zwłaszcza zagraniczne.

Projekt zakłada ograniczenie zwolnienia dla części dochodów osiąganych poprzez podmioty transparentne podatkowo. Fundacje mają zostać objęte również regulacjami dotyczącymi zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC) oraz podatkiem od niezrealizowanych zysków, czyli exit tax.

W takich przypadkach warto przeanalizować całą strukturę inwestycyjną fundacji, a nie tylko pojedyncze aktywa.

Co warto zrobić jeszcze w 2026 r.

Na obecnym etapie nie ma podstaw, żeby zakładać, że każda fundacja wymaga restrukturyzacji albo że przed końcem roku należy wykonywać określone transakcje. Fundacja rodzinna w 2027 r. nawet po ewentualnych zmianach, może realizować swój cel sukcesyjny, przy korzystaniu z preferencji podatkowych.

Warto natomiast przeprowadzić przegląd obejmujący:

• planowane wypłaty dla beneficjentów,

• majątek, który ma zostać wniesiony do fundacji,

• istniejące pożyczki,

• sposób wykorzystywania nieruchomości,

• zagraniczne oraz transparentne podatkowo struktury inwestycyjne.

  
  

Jeżeli określona czynność ma niezależne uzasadnienie gospodarcze lub sukcesyjne, projektowane zmiany mogą być dodatkowym argumentem za przeanalizowaniem jej terminu.

Nie warto natomiast podejmować transakcji wyłącznie dlatego, że w przestrzeni publicznej 1 stycznia 2027 r. bywa przedstawiany jako przesądzona data wejścia zmian w życie.

Historia samego projektu UD447 pokazuje, że stanowisko Ministerstwa Finansów może jeszcze ewoluować – tak jak stało się już z lock-upem, który pierwotnie miał wynosić trzy lata, a następnie został skrócony do dwóch.

FAQ

Czy zmiany na pewno wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.?

Nie ma takiej pewności. UD447 nadal jest projektem.

Czy Ministerstwo Finansów złagodziło projekt?

W części tak. Najbardziej widocznym przykładem jest lock-up dotyczący sprzedaży wniesionego majątku – pierwotnie miał wynosić 36 miesięcy, obecnie projekt przewiduje 2 lata. MF pozostawiło jednak m.in. plan podwyższenia stawki podatku od świadczeń z 15% do 19%.

Czy warto przyspieszać wypłaty?

Może mieć to znaczenie podatkowe, jeżeli podwyżka z 15% do 19% rzeczywiście wejdzie w życie. Decyzja powinna jednak uwzględniać również płynność fundacji, statut i cele sukcesyjne.

Czy lock-up będzie zawsze wynosił dokładnie dwa lata?

Nie. Projekt przewiduje liczenie okresu od końca roku wniesienia mienia, więc faktyczny okres może być dłuższy.

Czy projekt zmienia sens fundacji rodzinnej?

Nie. Fundacja rodzinna nadal ma być przede wszystkim narzędziem sukcesji i długoterminowego zarządzania majątkiem. Projekt zmierza przede wszystkim do ograniczenia określonych transakcyjnych zastosowań fundacji, które w ocenie Ministerstwa Finasnów są sprzeczne z istotą fundacji rodzinnych.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Przedstawia stan prac nad projektem UD447 na 25 września 2026 r. Ostateczna treść przepisów, termin ich wejścia w życie oraz regulacje przejściowe mogą ulec zmianie.